5 Maddede Osmanlıda 17. Yüzyıl Islahatları (Osmanlı Tarihi)

0
54

17.YY Osmanlı Devleti için ıslahat yani yenilik yüzyılı diyebiliriz. Kimi ıslahatlar teoride kalarak gerçekleştirilemesede bir çok yenilik hayata geçirildi. Islahatların amacı Osmanlı Devletini yine altın çağına kavuşturmaktı. Yeniçerilerdeki başı bozukluk, ekonomide yaşanan sorunlar, taht kavgaları nedeniyle yaşanan otorite boşluğu ve Osmanlı Devletine başkaldıran isyancılar.. 17. YY.da yapılan Islahatlar nelerdir? Islahatlar gerçekleştiren padişahlar hangileridir? İşte 5 maddede Osmanlıda 17. Yüzyıl Islahatları ..


5Taht Kavgaları

Her Padişahın vefatı sonrası hanedanlık karışmakta taht kavgaları ve sonucunda savaşlar… Kardeşlerin birbirini kırdığı bu savaş sonucunda kaybeden hep Devleti Aliyye olmuştur. Bunun önüne geçmek isteyen Saray, başlangıçta teamül olarak ve sonrasında Fatih Sultan Mehmet tarafından yazılı hale getirilerek kardeş katli mübah kılınmıştır. Böylece tahta geçen Sultan, kardeşlerini ve tahta aday tüm erkekleri boğdurarak taht mücadelesini kendi ömrü boyunca son vermeyi hedeflemiştir. Tabiki sorun bu kadar basit çözülmemiş, padişahın evlatları tahta göz dikmiştir. Hem kardeş katlinin sarayda ve halkta yarattığı tranva hemde buna rağmen önüne geçilemeyem taht kavgasına son vermek için Sultan I. Ahmet padişah ölünce hanedanın en büyük ve akıllı üyesinin getirilmesine karar kılarak bunu kanunlaştırdı. Bu Osmanlı Tarihinin en büyük ve keskin ıslahatlarından birisidir. Bu kanuna Ekber ve Erşet sistemi denilmiştir.

4Askeri Islahatlar

Dünyanın en güçlü ordularından birisi sayılan yeniçeriler savaşta olduğu kadar sarayda da güçlü olmayı hep hedeflemiştir. 15. YY. sonu ve 16. YY. başında ise savaşlardaki isteksizliği ve ölülerin saklanarak paralarının saraydan istemesi, bardağı taşıran son damlalar olmuştur. II. Osman tahta çıktığında yeniçeri ocağını kaldırarak düzenli bir orduya geçişi hayal etmiştir. Bu büyük ıslahatı gizlilikle yürütmeyi düşünen Genç Osman bu sırrın ortaya çıkması ile Osmanlı tarihi bir Padişahın kulları tarafından katline şahit olmuştur. Belki o dönemde bu ıslahat gerçekleşemese de padişahını katleden yeniçerinin sonunu hazırlamıştır.

3IV. Murat Islahatları

 

Osmanlı Tarihinin en sert yönetim sergileyen ve sert ıslahatlar getiren padişahıdır. Genç Osman’ın katli de bu sertliğin sebeplerinden birisidir. IV. Murat özellikle tütün ve içki yasağı ile tanınır. Birçok kahve ve meyhaneyi kapatmış, tedbili kıyafet ile gezerek yasaklara uymayanları kendisi tespit ederek idam ettirmiştir. Yeniçeri sayısının azaltarak ordu içinde nizamı yeniden sağlamıştır. Ekonomide yeni ıslahatlar yaparak kötüye giden maliyeyi düzeltmeye çabalamıştır.

2Maliye Islahatı

Osmanlı Devleti’nin maliyesi 17.YY.’da bozulmaktadır. Bunun önüne geçebilmek için Sadrazam Tarhuncu Ahmet Paşa bir dizi ıslahatlar gerçekleştirmiştir. Bunların bazıları, saray harcamalarını kısmak, rüşvet ve yolsuzluğun önüne geçmek, hazineye borcu olanların borcunu ivedilikle tahsil etmek, Dirlik sahiplerinin gelirlerinin bir kısmını hazineye aktarmak. Bu ıslahatlar mali çöküşü engellemesede bir süre ötelemeyi başarmıştır.

1Köprülü Mehmet Paşa Islahatları

Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa ıslahatları devletteki kötü gidişi yönetime bağladı. Görevinde başarılı olamayan devlet adamları görevden alındı. Ayrıca orduda çeşitli uygulamalarla disiplin sağlandı. Devlet otoritesindeki boşlukla baş gösteren isyanlar sert şekilde bastırıldı, ülkede asayiş sağlandı. Ayyuka çıkmış ve ülke menfatlerine zarar veren dini tartışmalar ivedilikle susturuldu.

Anahtar Kelimeler
osmanli,osmanlı 17 yüzyıl maliye yenilikleri

HENÜZ YORUM YOK