Halit Ziya Uşaklıgil’ in Fikri ve Edebi Yönü

0
9

Halit Ziya Uşaklıgil, (d.1867 – ö.22 Mart 1945) İstanbul’da da halı ticareti ile tanınmış Uşak kökenli “Uşşakizadeler” ailesinden olan Hacı Halil Efendi’nin oğludur. Servet –i Fünun Ve Cumhuriyet Dönemi yazarlarındandır.


İstanbul’da doğmuştur. İlk öğrenimini İstanbul Fatih Rüşdiyesi’nde tamamlayan Halit Ziya, daha sonra ailesel nedenlerle orta öğrenimini İzmir Rüşdiyesi ’nde tamamladı (1878). Halit Ziya, ideali olan hariciyecilik mesleğine giremeyince rüşdiye öğretmeni oldu. Daha sonra bir süre Osmanlı Bankası’nda çalıştı.

20 yaşında gazetelerde yazıları çıkmış, daha sonra da roman denemelerine başlamıştır. 1893’te 27 yaşındayken İstanbul’a gelip Serveti Fünun’a katılarak edebiyat çalışmalarını arttıran Halit Ziya, Meşrutiyetten sonra bir süre Darulfünun Edebiyat Fakültesi’nde görev aldı. Cumhuriyet’in ilanından sonra Son Posta gazetesinde yazılar yazmıştır.

Halit Ziya Uşaklıgil, Türk Edebiyatında Batılı anlamda ilk romanları yazan sanatçı olarak kabul edilir. Serveti Fünun döneminde roman ve hikâye türünün en önemli ismidir. Eserlerinde realizm akmının etkisi görülür.
En ünlü öykülerinden biri olan Kar Yağarken öyküsünde anlatığı realizm bunun bir örneğidir.
Dili süslü, sanatlı ve ağırdır. Dili başarıyla kullanır. Alışılmıştan farklı bir cümle düzeni vardır. Romanlarında aydın kişileri anlatır.
“Mai Ve Siyah” romanındaki Ahmet Cemil karakteri Serveti Fünun sanatçısını temsil eder. Ruh tahlillerine önem verir. Kahramanları yaşadıkları çevreye uygun olarak anlatır. Romanlarında yalnız İstanbul’u anlatan sanatçı, hikâyelerinde Anadolu ve köy hayatına, kasabalardaki yaşayışa yer vererek İstanbul dışına çıkmıştır.

Edebi Kişiliği

  • Sanat için sanat anlayışını benimsedi.
  • Dili oldukça ağırdır.
  • Romanlarında aydınlara seslenir.
  • Romanlarında İstanbul’u, hikâyelerinde ise Anadolu’nun kasabaları ve hayatını anlatır.
  • Yazarın roman dili hikâye dilinden daha ağırdır.
  • Eserlerinden realizm’den etkilendiği görülür.
  • Romanları, cumhuriyet dönemimde sadeleştirilebilmiştir

Eserleri

Romanları: Nemide,Bir Ölünün Defteri,Ferdi Ve Şürekası,Sefile,Mai Ve Siyah,Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar
Hikayeleri: Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası, Bir Muhtıranın Son Yaprakları, Nakıl, Bu Muydu, Heyhat, Küçük Fıkralar, Bir Yazın Tarihi, Solgun Demet, Bir Şi’r-i Hayal, Sepette Bulunmuş, Bir Hikaye-i Sevda, Hepsinden Acı, Onu Beklerken, Aşka Dairdi, İhtiyar Dost ,Kadın Pençesi, İzmir Hikayesi, Kar Yağarken
Oyunları: Firuzan, Kabus, Fare
Hatıraları: Kırk Yıl, Bir Acı Hikaye, Saray ve Ötesi, Almanya Mektupları, Alman Hayatı
Denemesi: Sanata Dair

Anahtar Kelimeler
halit ziya uşaklıgil terazi metaforu

HENÜZ YORUM YOK

NE DÜŞÜNÜYORSUN?