Uzunluk ve Ağırlık Ölçüleri Birimleri (Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi)

0
62

Uzunluk ve ağırlık ölçü birimleri; Osmanlı ve Cumhuriyet Döneminde(günümüz) bazı farklılıklar gösterir. Osmanlı’da arşın, zirai, evlek gibi ifadeler kullanılırken,Atatürk’ün uzunluk ve ağırlık ölçülerinde yaptığı değişiklerle birlikte, günümüzde metre, km, kilogram, gram gibi birimler kullanılmaktadır. Ayrıca bu ölçü birimleri birbiri arasında birim çevirme yöntemiyle dönüştürülebilir.


Osmanlı’ da Uzunluk Ölçüleri

Arşın Nedir?

Arşın;eski zamanlarda kullanılan bir uzunluk ölçü birimidir.Çarşı arşını 68 cm olup, bina ve mimar arşını 75,8 cm dir.

Endaze Nedir?

Endaze; eski zamanlarda değerli kumaşları bilhassa ipekleri ölçmek için kullanılan uzunluk ölçü birimidir. Endâze; 65,25 cm’dir.

Osmanlı’da Çarşı ölçüleri

1 Arşın 0,6858 mt.
1 Rub (urub) 0,0857 mt. (1/8 Arşın)
1 Kerrab (Kirâh) 0,0428 mt. (1/16 Arşın)

1 Endaze 0,6525 mt.

Osmanlı’da Mimar ölçüleri

1 Arşın (Zira) 0,757738 mt.
1 Parmak (1/24 zira) 0,031572 mt.
1 Hat (1/12 parmak) 0,002631 mt.

1 Nokta (1/12 hat) 0,000219 mt

Osmanlı’da Ağırlık Ölçüleri

1 Çeki (4 Kantar) 225,79832 kg.
1 Kantar (44 Okka) 56,44958 kg.
1 Batman (6 Okka) 7,69767 kg.
1 Okka/Kıyye (400 Dirhem) 1,282945 kg.
1 Dirhem 3,2073625 gr.
1 Miskal 4,5819464 gr.
7 Miskal (10 Dirhem) 32,073625 gr.
1 Denk (1/4 Dirhem) 0,80184 gr.
1 Kırat (1/4 denk) 0,20046 gr.

1 Buğday (1/4 kırat) 0,05011 gr.

Mehmet İzzet’in 1912 baskısı İlm-i Hisab kitabına göre ise ağırlık ölçüleri farklı tarif edilmektedir.

Evzan-ı Kebire ( Büyük ağırlık ölçüleri) ;

1 Çeki 225,978 kg.
1 Kantar 56,450 kg.
1 Batman 7,692 kg.
1 Kıyye 1,282 kg. Evzan-ı Mutavassıta ( Orta ağırlık ölçüleri) ;
1 Dirhem 3,207 gr.
1 Miskal 4,810 gr. ( 1,5 Dirhem )
1 Denk 0,80175 gr. ( 1/4 Dirhem )
Evzan-ı Hafife ( Hafif ağırlık ölçüleri) ;
1 Kırat 0,20043 gr. ( 1/4 Denk )
1 Bağdadi 0,0501 gr. ( 1/4 Kırat )
1 Fitil 0,0125 gr. ( 1/4 Bağdadi )
1 Nakir 0,00626 gr. ( 1/2 Fitil )
1 Kıtmır 0,00313 gr. ( 1/2 Nakir )
1 Zerre 0,00156 gr. ( 1/2 Kıtmır )

Günümüzde Matematikte Kullanılan Uzunluk ve Ağırlık Ölçü Birimleri

AĞIRLIK BİRİMLERİ NELERDİR?

Kütle ölçüsü birimi kilogramdır. Kilogram kısaca “ kg “ şeklinde gösterilir. Bir kilogramın yarısına yarım kilo denir. İki yarım kilogram bir kilogram eder. 1 kg = bin gramdır. bin gram = 1 kg ‘dır .

Kilogram(kg)
Hektogram(hg)
Dekagram(dag)
Gram(g)
Desigram(dg)
Santigram(cg)
Miligram(mg)

Ağırlık ölçülerinde birim çevirme yapılırken büyük birimler küçük birimlere çevrilirken, her basamak inişte 10 ile çarpılır,küçük birimler büyük birimlere çevrilirken, her basamak çıkışta 10 ile bölünür.

(1kg= 1000gr)
(1 kental= 100kg)
(1 ton= 1000kg)

uzunluk-agirlik-olcu-birimleri2

UZUNLUK ÖLÇÜ BİRİMLERİ NELERDİR?

Uzunluk ölçüsü temel birimi “metre”dir. Metrenin katları km, hm, ve da’dır. Askatları da dm, cm, ve mm’dir.

Metrenin katları ve askatları

Metrenin askatları:
Mili metre
Santimetre
Desimetre
Katları:
Dekametre
Hektometre
Kilometre
1 km = 1000 m
1 hm = 100 m
1 dam = 10 m
Metre ( m )
1 dm = 0,1 m
1 cm = 0,01 m
1 mm = 0,001 m

Uzunluk ölçü birimlerinde birim çevirme veya dönüştürme işlemi yapılırken, askatlarına çevirirken her basamakta 10 ile çarpılır,katlarına çevirirken de her basamakta 10 ile bölünür.

Uzunluk Ölçü Birimlerinin Birbirine Çevrilmesi:

ÖRNEK: 32 m’ yi metrenin katları ve askatları cinsinden ifade edelim.
32 m = 320 dm
32m = 3200 cm
32m = 32000 mm
32 m = 3,2 dam
32m = 0,32 hm
32m = 0,032 km

Anahtar Kelimeler
sanat ağırlık ölçüleri uzunluk ölcüleri nelerdir

HENÜZ YORUM YOK

NE DÜŞÜNÜYORSUN?